Nog geen reacties

“25 maart op Palmzondag. Gedachten over gedenken”

door Pastoor Hendriks

De datum van 25 maart staat bij veel katholieken in hun geheugen gegrift: Hoogfeest van Aankondiging van de Heer – Maria boodschap. Iedere dag verbinden we ons met dat geloofsgeheim, als we het Angelus, de Engel des Heren, bidden. De datum valt negen maanden vóór Kerstmis en vormt een (afgeronde) verwijzing naar de duur van de zwangerschap. Er doet zich echter een moeilijkheid voor, als 25 maart in de Goede Week of in het Paasoctaaf valt. In dit jaar is dat het geval. Een hoogfeest kan niet uitvallen volgens de liturgische regels; het wordt desnoods verplaatst. De eerstvolgende mogelijkheid om het te vieren is de maandag na Beloken Pasen. In dit jaar schuift het daarom op naar maandag 9 april. Hopelijk ontsnapt het daarbij niet aan onze aandacht, want met die datum hebben we niet direct een match in ons geheugen. (Overigens: ook met 19 maart, hoogfeest van Sint Jozef, kan dat voorkomen: dan vieren we zijn hoogfeest op maandag, soms zelfs op dinsdag, na Beloken Pasen; in een voorkomend geval gaat Maria Boodschap dan zelfs vóór en is Sint Jozef daags erna aan de beurt.)

Deze bijzondere omstandigheid brengt mij ertoe om in deze bijdrage enkele gedachten rondom ‘gedenken’ aan te reiken. Het hoogfeest van Aankondiging van de Heer is immers gebaseerd op een historische heilsgebeurtenis, die wij niet willen vergeten en die we in ons eigen dagelijks leven actueel willen laten blijven. Het treft, dat ik dezer dagen geraakt werd door een tekst van de Vlaamse priester Paul de Haes (+ 1984), die is opgenomen in het Getijdengebed. Hij schrijft daar over het paasmaal, maar we kunnen de tekst ook op andere heilsfeiten toepassen. Wegens zijn helder formuleren neem ik die nu als citaat op:

“Het betrof hier immers een geschiedenis van de God van het heil, die eens zijn macht had getoond in de wonderbare bevrijding van zijn volk en nu voortgaat met zijn volk te heiligen en eens in volle heerlijkheid zal ontplooien wat nu in het klein en in het verborgene geschiedt. Het paasmaal is voor heel het joodse volk ingesteld ‘als een gedenkdag’; dat wil zeggen: ieder lid van het volk, waar hij zich ook bevindt in de tijd of in de ruimte, moet weten en mag ervaren
dat ook voor hem God de verlossende en bevrijdende Heiland is die nu verlossing en heil geeft, zoals weleer aan de voorvaderen.

Door de paasliturgie beleeft het uitverkoren volk nu opnieuw de verlossing die God eens bewerkt heeft zoveel jaren geleden en die Hij nu verwezenlijkt in en aan allen die deelnemen aan het ‘gedachtenismaal’. Als vanzelfsprekend vloeit deze levende en levendmakende gedachtenis over in dankzegging. Ge-denken wordt danken. Gedachtig-zijn groeit uit tot dankzeggen en loven….Deze dankzegging voor wat God ooit gedaan heeft, is tegelijk de sterkste smeekbede dat God onverminderd de verlossende en bevrijdende God blijft voor ons en onze generatie. Wat God gedaan heeft, is tevens de sterkste waarborg en het onderpand voor zijn heilshandelen nu, voor ons”. (Paul de Haes, De onmacht der liefde. De Vroente, Kasterlee 1963, pg. 149-151; opgenomen in: Getijdengebed, zaterdag in de eerste week van de Veertigdagentijd, lezingendienst).

Ieder vogeltje zingt zoals het gebekt is: een auteur heeft een eigen stijl en die zal voor individuele mensen meer of minder aansprekend zijn. In het bovenstaande citaat vond ik belangrijke gedachten compact en treffend verwoord. Het gaat ook om iets wezenlijks. In onze liturgie komt het woord ‘gedenken’ namelijk veelvuldig voor. Het is daarom de moeite waard om een keer te stellen, dat het hier nooit gaat om een stil staan bij een gebeurtenis die zich in het verleden heeft afgespeeld en die zich per seconde verder van ons in de tijd verwijdert, maar om het vieren en meebeleven van een geheim dat ook voor ons leven van doorslaggevende betekenis is, en dat wij in de eredienst beleven, alsof het zich in ons eigen leven voltrekt.

In die zin gedenken wij normaal gesproken op 25 maart het geheim van de Menswording van de Zoon van God in de schoot van de Maagd Maria. Dat houdt dan mede in, dat wij gelovig erkennen dat Hij ook voor ons, heel persoonlijk, mens is geworden. Dat is te belangrijk om te negeren en daarom vieren we het desnoods op een andere datum: in dit jaar dus op 9 april. In die zin gedenken wij in de Goede Week, van Palmzondag tot en met Pasen, en zelfs in iedere H. Mis, de geheimen van het lijden, sterven en verrijzen van onze Heer. Dat houdt dan mede in, dat wij gelovig erkennen dat Zijn lijden, dood en verrijzenis ook onze zondeschuld hebben uitgeboet en ook voor ons, persoonlijk, eeuwig leven betekenen, inclusief zelfs de verrijzenis van ons lichaam op de grote dag van de Wederkomst van de Heer en het Laatste Oordeel door de Verlosser en de Wereldrechter Christus.

Aldus wens ik u allen een mooie Goede Week en een Zalig Pasen.

Reacties zijn gesloten.