De St. Josephkerk, een zogeheten waterstaatskerk, is ontworpen door Herman Hansdorp en werd afgeleverd en ingewijd in 1843. Nadat in Nederland in 1853 de bisschoppelijke hiërarchie hersteld werd, kreeg de stad Haarlem opnieuw een bisschop. De Josephkerk werd kathedraal voor ons bisdom, totdat aan de Leidsevaart de nieuwe St. Bavokathedraal in 1898 werd ingewijd.

De St. Josephkerk beschikt over een ingetogen, sierlijk en inspirerend interieur met schitterende glas-in-loodramen, prachtige schilderingen en beelden, en vooral een karakteristiek hoogaltaar met fraai houtsnijwerk in de koorbanken. De ramen zijn het werk van de meesterglazenier Jules Dobbelaere uit Brugge, terwijl de twee zijaltaren het werk zijn van de architect Pierre Cuypers.

Tenslotte is vermeldenswaardig dat in de kerk een van de mooiste orgels van Nederland staat, het Lindssen-Adema orgel uit 1906. Zo was de componist Hendrik Andriessen hier van 1913 tot 1934 organist. Zijn leerling Albert de Klerk volgde hem op en speelde tot aan zijn dood in 1998. De huidige titularis is een leerling van Albert de Klerk, Gemma Coebergh.
Vanaf de jaren dertig vinden er in de Josephkerk hoogmissen met gregoriaanse gezangen plaats.

Maria van Haarlem

De St. Josephkerk heeft een lange voorgeschiedenis, die vele eeuwen teruggaat. Reeds in de 13e en 14e eeuw is er sprake van een kerk(je) op de plek waar thans de St. Josephkerk staat. Het is bekend dat de in het Begijnhof wonende begijnen ook dat kerkje gebruikten als hun bedehuis. Later zal de schuilkerk aan het Goudsmitspleintje die functie voor de begijntjes overnemen. De geschiedenis van de St. Josephkerk is aldus nauw verbonden met de geschiedenis van de begijnen en het Begijnhof. Zo is het bekend dat het Mariabeeldje dat thans nog in de St. Josephkerk in een eigen Mariakapel staat, door de begijnen door de straten van hun hof werd gedragen telkens als een nieuwe begijn zich bij de bestaande groep vrouwen aansloot.

In 2005 werd het feit herdacht dat het 500 jaar geleden was, dat dit beeldje door de toenmalige bisschop werd ingezegend. Dat werd groots gevierd met als hoogtepunt een processie met het beeldje door het centrum van Haarlem met als zeer opmerkelijke gebeurtenis dat de stoet met aan het hoofd de bisschop van Haarlem ontvangen werd in de Grote of St. Bavokerk aan de Grote Markt en in de Waalse kerk. Na 5 jaar is in 2010 deze processie door de stad onder grote belangstelling herhaald. Sindsdien wordt elk jaar een processie gehouden rond de feestdag van Maria van Haarlem op 2 juni.